stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Antykoncepcja
  Genetyka
  HTZ
  Zdrowie reprodukcyjne
  Rak szyjki macicy
  USG
  Zakażenia
  Patologia ciąży
  Progesteron
  Sutek
  Opieka przedporodowa
  Formularz zgody
  Nietrzymanie moczu
  Postępowanie u kobiet z cukrzycą
  Guzy niezłośliwe i rak jajnika
  Progestageny w HTZ
  Stosowanie HTZ
  HPV PTPZ
  Wspomaganie rozrodu
  Transfer oocytów
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Formularz zgody

Rekomendacje Zarządu Głównego PTG w sprawie formularzy świadomej zgody pacjentki na leczenie operacyjne


     W dniach 12-13 sierpnia 2005 r. odbyło się spotkanie grupy ekspertów powołanej przez Zarząd Główny PTG w celu przygotowania rekomendacji dotyczącej formularzy dot. informacji oraz świadomej zgody pacjentki na leczenie operacyjne w ginekologii i położnictwie.

W skład zespołu ekspertów Zarządu Głównego PTG weszli:

  • Prof. Tomasz Paszkowski (Lublin) – Przewodniczący Zespołu
  • Prof. Marek Spaczyński (Poznań) – Prezes PTG
  • Prof. Romuald .Dębski (Warszawa)
  • Prof. Krzysztof Drews (Poznań)
  • Prof. Grzegorz Jakiel (Lublin)
  • Prof. Jan Kotarski (Lublin)
  • Mec. Alicja Lemieszek (Lublin)
  • Dr Piotr Niecewicz (Poznań)
  • Prof. Tomasz Niemiec (Warszawa)
  • Prof. Tomasz Pertyński (Łódź)
  • Prof. Leszek Pawelczyk (Poznań)
  • Prof. Marian Szamatowicz (Białystok)
  • Prof. Janusz Woytoń (Wrocław)

Uczestnicy dyskusji zwrócili uwagę na następujące problemy:

  • Z roku na rok o około 20 procent rośnie liczba spraw dotyczących błędów w sztuce lekarskiej. Najczęściej sprawy te dotyczą chirurgii ogólnej oraz ginekologii i położnictwa.

  • Mnożą się działania medialne zachęcające pacjentów do postawy roszczeniowej w stosunku do lekarzy. Rozwijają się w naszym kraju kancelarie prawnicze specjalizujące się w roszczeniach ze strony pacjentów w stosunku do lekarzy lub jednostek służby zdrowia.

  • W internecie pojawiają się tzw. „czarne listy” z nazwiskami i adresami praktyk lekarzy, którzy zdaniem pacjentów (a nie sądu) popełnili błędy z sztuce lekarskiej.

Wszystkie te zjawiska zmuszają do aktywnej prewencji kolizji prawnych szczególnie w dziedzinie wyjątkowo narażonej na te kolizje jaką jest położnictwo i ginekologia.

Zdaniem ZG PTG najważniejszą drogą w zapobieganiu oskarżeniom ze strony pacjentek w stosunku do lekarzy jest praktykowanie naszej dziedziny medycyny ściśle według współczesnych zasad sztuki lekarskiej z pełnym poszanowaniem praw pacjenta obowiązujących w prawie polskim oraz międzynarodowym.

Należy dążyć do tego by całość dokumentacji lekarskiej spełniała nie tylko wymogi medyczne, ale również prawne. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera respektowanie w oddziałach ginekologiczno-położniczych w naszym kraju prawa pacjentki do pełnej informacji o proponowanym leczeniu/diagnostyce zabiegowej. Możliwe jest to tylko przez zaadoptowanie spełniających międzynarodowe i krajowe standardy procedur uzyskiwania świadomej zgody pacjentki na leczenie operacyjne. Podstawę prawną do konstrukcji tych formularzy stanowią przede wszystkim następujące przepisy prawa powszechnego oraz korporacyjnego:

Artykuł 31. 1. Ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U Nr 21 poz.204 z 2002r. z późn. zm.) stwierdza: „Lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu”.

Z kolei art. 19.  1. Ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U.Nr.91 poz.408 z 1991r z późn.zm.) jednoznacznie mówi, że: „Pacjent ma prawo do (…) informacji o swoim stanie zdrowia oraz wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub ich odmowy, po uzyskaniu odpowiedniej informacji.

Artykuł 13 Kodeksu Etyki Lekarskiej mówi: „Obowiązkiem lekarza jest respektowanie prawa pacjenta do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących jego zdrowia. Informacja udzielona pacjentowi powinna być sformułowana w sposób dla niego zrozumiały. Lekarz powinien poinformować pacjenta o stopniu ewentualnego ryzyka zabiegów diagnostycznych i leczniczych i spodziewanych korzyściach związanych z wykonywaniem tych zabiegów, a także o możliwościach zastosowania innego postępowania medycznego”.

Natomiast przepis Art. 15. Kodeksu Etyki Lekarskiej stwierdza że: „Postępowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta (…). Wszczęcie postępowania diagnostycznego, leczniczego i zapobiegawczego bez zgody pacjenta może być dopuszczone tylko wyjątkowo w szczególnych przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób.

Kodeks Karny stanowi w art. 192. „Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.”


Grupa Ekspertów ZG PTG opracowała następujące wytyczne (stanowisko z dnia 13 sierpnia 2005 r.)

  • Informator dla pacjentki oraz formularz świadomej zgody na operację nie ma na celu zastąpienia rozmowy wyjaśniającej lekarza z pacjentką, lecz tylko jej ułatwienie i sformalizowanie dla ewentualnych celów dowodowych.

  • Najlepiej skonstruowany formularz świadomej zgody na operację nie zabezpiecza w pełni przed odpowiedzialnością prawną operatora, ale może znacznie ułatwić mu obronę

  • Formularz świadomej zgody na operację musi być zgodny z obecnie obowiązującym w naszym kraju porządkiem prawnym musi być poprzedzony informacją zgodną z dyspozycją Art. 31 Ustawy o Zawodzie Lekarza i Lekarza Dentysty.

Po szczegółowym zapoznaniu się z aktami prawnymi dotyczącymi tego zagadnienia oraz po konsultacji z prawnikiem, PTG rekomenduje, by formularze dot. informacji pacjentki oraz świadomej jej zgody na operację zawierały jako konieczne minimum następujące elementy:

  • Dane pacjentki oraz lekarza udzielającego wyjaśnień
  • Informacja o stanie zdrowia (chorobie) i uzasadnienie konieczności leczenia operacyjnego
  • Cel i opis proponowanej metody leczenia
  • Alternatywne metody leczenia, również te, które nie są dostępne w naszym kraju
  • Dające się przewidzieć następstwa operacji
  • Dające się przewidzieć następstwa zaniechania proponowanego leczenia operacyjnego
  • Informacja o możliwych powikłaniach najczęściej występujących w związku z wykonywaniem danego zabiegu
  • Rokowanie (prawdopodobieństwo powodzenia proponowanej operacji)
  • Zastrzeżenia pacjentki co do proponowanego zabiegu operacyjnego
  • Potwierdzenie przez pacjentkę odbycia rozmowy z lekarzem
  • Jednoznaczne oświadczenie pacjentki o uzyskaniu wszelkiej wymaganej informacji o proponowanym leczeniu
  • Jednoznaczne oświadczenie pacjentki o wyrażeniu zgody na proponowane leczenie operacyjne sygnowane jej podpisem oraz podpisem lekarza

 

     Informacja o stanie zdrowia i proponowanych metodach diagnozowania/leczenia musi być przekazana pacjentce w sposób dla niej zrozumiały. Rozmowę wyjaśniająca powinien przeprowadzić z pacjentką specjalista w dziedzinie ginekologii i położnictwa odpowiadając na jej wszelkie pytania dotyczące planowanych procedur. W razie nie uzyskania zgody na proponowane postępowanie, lekarz powinien nadal, w miarę możliwości, otaczać pacjentkę opieką lekarską (Art. 15 ust. 5 Kodeksu Etyki Lekarskiej).

     Zespół Ekspertów ZG PTG na spotkaniu w dniach 12-13.08.2005r. opracował dwanaście formularzy informacji oraz świadomej zgody pacjentki na operację - jeden ogólny oraz 11 szczegółowych dotyczących określonych procedur zabiegowych wykonywanych najczęściej w ginekologii i położnictwie tj.