stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Problemy z jedzeniem u dzieci
  Alergia u dzieci - metody zapobiegania
  Szkodliwy wpływ palenia tytoniu na organizm ludzki
  Ostre zatrucia u dzieci
  Wypadki i urazy u dzieci
  Gdy dziecko moczy się...
  Szpital dla dziecka jest "nieszczęściem psychicznym"
  Gorączka ... nie taka straszna
  Rok przy piersi
  Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci
  Jak chronić dziecko przed infekcją dróg oddechowych
  Niedokrwistość z niedoboru żelaza u dzieci
  Dlaczego niektóre dzieci tak często chorują
  Te okropne bóle brzucha
  Słońce jest gorzką miłością...
  Grypa i jej zapobieganie
  Zapalenia płuc u dzieci
  Odpowiedzialnie z antybiotykami
  Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju
  Zaburzenia snu u dzieci
  Problem higieny psychicznej uczniów
  Zespół nagłej śmierci niemowląt
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Gorączka ... nie taka straszna

      Gorączka w wieku dziecięcym występuje często i zawsze budzi duży niepokój u rodziców. Lęk przed gorączką skłania rodziców do energicznego działania, mającego na celu obniżenie temperatury ciała u dziecka. Jak wynika z doniesień wielu autorów i z moich obserwacji, zdarza się, że rodzice podają leki przeciwgorączkowe już przy temperaturze ciała 37,4-37,8 stopni C, co jest błędem. Owszem, czasem gorączka może spowodować niepożądane skutki, jednak wzrost temperatury ciała nie przekraczający 41 stopni C jest na ogół dobrze tolerowany i względnie nieszkodliwy dla większości dzieci.

      Istotnym problemem u każdego gorączkującego dziecka w wieku poniżej 6 roku życia jest możliwość wystąpienia drgawek gorączkowych. Na ogół pojawiają się, gdy temperatura ciała osiąga co najmniej 39 stopni C. Chociaż sugeruje się, że ważniejsza może być szybkość narastania gorączki. Dopiero wzrost temperatury ciała powyżej 41 stopni C może doprowadzić do udaru cieplnego i uszkodzenia mózgu, aczkolwiek zdarza się to sporadycznie. Wyjątek stanowią dzieci z zaburzeniami rozwoju układu nerwowego i te, które przebyły epizod drgawek gorączkowych trwający ponad 15 minut oraz dzieci z padaczką. U tych dzieci większość autorów zaleca podawanie leków przeciwgorączkowych przy temperaturze ciała nieco poniżej 39 stopni C.

      Najważniejsze jest ustalenie i usunięcie przyczyny gorączki. Przyczyn jest wiele: 

  • najczęściej wywołana jest przez ostre choroby infekcyjne:
    wirusowe i bakteryjne.
    Chociaż nie zawsze gorączka wskazuje na infekcję, albowiem również choroby infekcyjne mogą przebiegać niekiedy bezgorączkowo, 
  • zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej z różnych przyczyn, np. biegunka, wymioty, odwodnienie z przegrzania, niedopojenia w okresie noworodkowym i niemowlęcym,
  • odczyny alergiczne, 
  • rozlegle urazy z krwiakami (gorączka resorbcyjna), 
  • oparzenia, 
  • po nasłonecznieniu, 
  • gorączka polekowa, 
  • po znacznych wysiłkach fizycznych, np. krzyku, bieganiu forsownym (na ogół nie przekracza 38,3 stopni C), 
  • gorączka z ząbkowania - pojęcie dawniej chętnie używane, obecnie kontrowersyjne, gdyż często znajdujemy ognisko zapalne np. w dziąsłach, 
  • i wiele innych.

      Nasuwa się pytanie, czy obniżanie gorączki, a w szczególności lekami farmakologicznymi jest słuszne? Celowość takiego postępowania nadal budzi kontrowersje. Wielu autorów twierdzi, że ryzyko związane z lekami przeciwgorączkowymi jest większe niż korzyści płynące z obniżenia temperatury ciała. Natomiast wiele badań wykazuje korzystny wpływ gorączki na układ odpornościowy (wzrasta samoobrona ustroju).

      Dlatego też, zanim podejmiemy leczenie przeciwgorączkowe, trzeba rozważyć korzyści i straty. Najczęściej stosowanymi lekami przeciwgorączkowymi są: 

  • salicylany (aspiryna, polopiryna), które mają działanie uboczne jak:
    • zaburzenia krzepnięcia krwi,
    • krwawienia,
    • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
    • reakcje nadwrażliwości,
    • szum w uszach,
    • uszkodzenie wątroby i inne.
      UWAGA ! Światowa Organizacja Zdrowia zakazuje stosowania salicylanów do 12 miesiąca życia, 
  • piramidon - działa toksycznie na wątrobę, nerki, szpik oraz są doniesienia o rakotwórczym działaniu, dlatego jest on w świecie "wycofany",
  • pyralgin - działa podobnie jak piramidon, tylko bez rakotwórczego działania.
    Jeśli istnieją wskazania do podania, to najbezpieczniejsza jest droga doodbytnicza (omija wątrobę). Warto pamiętać, że w czopku znajduje się 750 mg tego leku, jest to dawka dla osób dorosłych. 
  • paracetamol - najchętniej stosowany u dzieci, (jest najbardziej bezpieczny), choć także ma działanie uszkadzające wątrobę i szpik.
    Najlepiej stosować doodbytniczo.

      Obecnie nie ma takich leków, które można polecić jako całkowicie bezpieczne. Stosując je należy traktować jako lek doraźny, a nie stosować profilaktycznie, gdyż zawsze istnieje ryzyko.
      Jeśli ośrodek termoregulacji w podwzgórzu (w mózgu) prawidłowo funkcjonuje, to, aby zwiększyć utratę ciepła u gorączkującego dziecka, można zastosować kilka prostych środków, takich jak: 

  • rozebranie i odkrycie dziecka, 
  • obniżenie temperatury otoczenia, 
  • zapewnienie świeżego powietrza (tlenu), 
  • nawodnienie dziecka (poić chłodnymi płynami), 
  • stosować okłady lub kąpiele ochładzające (ponieważ obniżają temperaturę krótkotrwale, należy je powtarzać często).

Zdzisław Makowski
lekarz, specjalista chorób dziecięcych