stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Problemy z jedzeniem u dzieci
  Alergia u dzieci - metody zapobiegania
  Szkodliwy wpływ palenia tytoniu na organizm ludzki
  Ostre zatrucia u dzieci
  Wypadki i urazy u dzieci
  Gdy dziecko moczy się...
  Szpital dla dziecka jest "nieszczęściem psychicznym"
  Gorączka ... nie taka straszna
  Rok przy piersi
  Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci
  Jak chronić dziecko przed infekcją dróg oddechowych
  Niedokrwistość z niedoboru żelaza u dzieci
  Dlaczego niektóre dzieci tak często chorują
  Te okropne bóle brzucha
  Słońce jest gorzką miłością...
  Grypa i jej zapobieganie
  Zapalenia płuc u dzieci
  Odpowiedzialnie z antybiotykami
  Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju
  Zaburzenia snu u dzieci
  Problem higieny psychicznej uczniów
  Zespół nagłej śmierci niemowląt
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Zapalenia płuc u dzieci

      Ogólnie można powiedzieć, że występowaniu zapaleń płuc u dzieci sprzyjają różne czynniki środowiskowe, klimatyczne i wewnątrzustrojowe, takie jak: 

  • zanieczyszczenie powietrza różnymi związkami chemicznymi, 
  • dym tytoniowy, 
  • niska masa urodzeniowa ciała, 
  • wady wrodzone układu oddechowego i krążenia, 
  • karmienie sztuczne od urodzenia, 
  • otyłość lub upośledzenie odżywiania, 
  • warunki socjalno-ekonomiczne i mieszkaniowe, 
  • krzywica, 
  • niedokrwistość, 
  • wiek dziecka (im młodsze, tym mniejsza jest jego zdolność do samoobrony), 
  • skaza atopowa, 
  • współistnienie chorób przebiegających z upośledzeniem wentylacji i nadmierna produkcja śluzu (obturacyjne zapalenie oskrzeli), 
  • niedojrzałość układu odpornościowego lub jego wrodzone defekty, a także wtórne zaburzenia układu odpornościowego, np.
    • przez niewłaściwą pielęgnację (przegrzewanie),
    • żywienie,
    • częste stosowanie leków, jak np. kortykosteroidów, antybiotyków,
  • stan poziomu opieki medycznej. 

      Trzeba tu wymienić także takie czynniki chorobotwórcze, jak wirusy oddechowe, bakterie, pierwotniaki, grzyby czy robaczyce.

      Zachłyśnięcie się pokarmem wywołuje natomiast zapalenie płuc aspiracyjne, np. po zakropieniu kropli do nosa niemowlęcia czy karmienie na siłę, zatykając mu nos, a również po aspiracji dymu tytoniowego.

      W zależności od czynników sprzyjających i chorobotwórczych oraz wieku dziecka, charakter zapalenia płuc i przebieg kliniczny będzie różny. W ambulatoryjnej praktyce pediatrycznej, określenie obrazu chorobowego danej etiologii (jaki czynnik chorobotwórczy spowodował chorobę) jest często zawodne. Jednak można w tym zorientować się, uwzględniając wiek dziecka, przeprowadzając dokładny wywiad i badanie fizykalne.

      I tak np. zapalenie płuc o etiologii bakteryjnej ma najczęściej następujące cechy: 

  • nagły początek i szybki rozwój choroby, 
  • gorączka powyżej 39 stopni C, 
  • ból w klatce piersiowej, 
  • kaszel wilgotny, 
  • wygląd toksyczny, 
  • w szczególności u niemowląt występuje poruszanie skrzydełkami nosa, duszność, wciąganie międzyżebrzy, 
  • nad płucami wysłuchuje się rzężenia wilgotne, 
  • stan ogólny oceniany jako ciężki.

      Natomiast wirusowe zapalenie płuc charakteryzuje się innym przebiegiem: 

  • początek choroby najczęściej bywa łagodny, podstępny, a stan kliniczny jest na ogół dobry (oczywiście, im dziecko jest młodsze, tym przebieg kliniczny będzie cięższy), 
  • choroba zaczyna się katarem i suchym kaszlem, 
  • gorączka jest niska (oprócz wirusa grypy), 
  • często występują bóle głowy, mięśni, światłowstręt, zapalenie gardła, wysypki, 
  • często ma charakter epidemiczny (liczne zachorowania w danym środowisku), 
  • zauważyć można niewielki stopień przyspieszenia oddechu i wciąganie międzyżebrzy, a u niemowląt istotnym objawem jest sapanie, 
  • radiologicznie stwierdza się śródmiąższowe zapalenie płuc.

      Występują także zapalenia płuc o przebiegu bezgorączkowym i one sprawiają wiele trudności diagnostycznych (niepokojącym objawem dla rodziców jest zawsze wysoka gorączka). Zapalenie płuc tego typu wywołuje zarazek chorobotwórczy - Chlamydia trachomatis. Zakażenia, wywołane tym zarazkiem u noworodków i niemowląt, a ostatnio także u dzieci starszych, mogą przebiegać bezobjawowo lub też przejść po pewnym czasie utajenia w pełnoobjawowe zakażenie narządowe.

      Przebieg choroby charakteryzuje się: 

  • podstępnym początkiem, najczęściej między 2 tygodniem a 3 miesiącem życia,
  • obserwujemy zapalenie spojówek, nabłonka górnych dróg oddechowych, pochwy i odbytnicy, 
  • stopniowym narastaniem objawów klinicznych, jak suchy, męczący kaszel (jak w kokluszu),
  • czasem można wysłuchać drobne rzężenia, 
  • radiologicznie stwierdza się śródmiąższowe zapalenie płuc.

      Wiele trudności diagnostycznych sprawia zapalenie płuc, wywołane zarazkiem chorobotwórczym o nazwie Mycoplasma pneumoniae. Najczęściej chorują na nie dzieci szkolne między 6 a 18 rokiem życia, ale także, sporadycznie, w wieku od 3 miesiąca do 5 roku życia. Ten typ zapalenia płuc charakteryzuje się także nietypowym przebiegiem oraz występowaniem pod postacią małych epidemii.
      Początek choroby jest podstępny, najczęściej bezgorączkowy z uporczywym kaszlem, męczącym i długotrwałym, najczęściej bez osłuchowych zmian nad płucami; czasem wysłuchuje się pojedyncze furczenia i rzężenia. Przebieg może być i łagodny, i z ostrą niewydolnością oddechową. Obraz radiologiczny charakteryzuje się różnorodnością zmian. Poza tym, stwierdza się brak efektu terapeutycznego po stosowaniu penicylin, cefalosporyn i aminoglikozydów. Natomiast skuteczne są inne antybiotyki, np. makrolidy.

      Warto więc zapamiętać, że zapalenia płuc u dzieci mogą mieć przebieg: 

  • bardzo burzliwy, z wysoką gorączką, 
  • łagodny, z niską gorączką 
  • podstępny, a nawet bez gorączki.

Zdzisław Makowski
lekarz, specjalista chorób dziecięcych