stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Problemy z jedzeniem u dzieci
  Alergia u dzieci - metody zapobiegania
  Szkodliwy wpływ palenia tytoniu na organizm ludzki
  Ostre zatrucia u dzieci
  Wypadki i urazy u dzieci
  Gdy dziecko moczy się...
  Szpital dla dziecka jest "nieszczęściem psychicznym"
  Gorączka ... nie taka straszna
  Rok przy piersi
  Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci
  Jak chronić dziecko przed infekcją dróg oddechowych
  Niedokrwistość z niedoboru żelaza u dzieci
  Dlaczego niektóre dzieci tak często chorują
  Te okropne bóle brzucha
  Słońce jest gorzką miłością...
  Grypa i jej zapobieganie
  Zapalenia płuc u dzieci
  Odpowiedzialnie z antybiotykami
  Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju
  Zaburzenia snu u dzieci
  Problem higieny psychicznej uczniów
  Zespół nagłej śmierci niemowląt
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Problem higieny psychicznej uczniów

      Higiena psychiczna określa, jakie warunki powinien mieć człowiek, żyjący we współczesnym świecie, by zachował dobre samopoczucie i zdrowie psychiczne. Na higienę psychiczną wpływ mają urbaniści, planiści, organizatorzy życia społecznego, pracownicy ochrony zdrowia, jak również rodzice, nauczyciele i wychowawcy. Obok rodziców, oni właśnie - poprzez naukę i wychowanie - kształtują psychikę młodego człowieka, jego nawyki i jego potrzeby. 

      Dla zdrowia psychicznego bardzo ważne jest zachowanie właściwej proporcji między pracą (nauką) i wypoczynkiem. Aby uczeń umiał wypoczywać, trzeba stworzyć należyte warunki w szkole i poza szkołą (np. tereny rekreacyjne, wypoczynkowe, sprzęt sportowy oraz wyrobienie pożądanych potrzeb, itp.). W tym zakresie szczególnie wiele do działania mają wychowawcy, ucząc dzieci i młodzież nie tylko pracy (nauki), ale i właściwego wypoczynku.

      Jedno z bardzo ważnych wskazań higieny psychicznej dotyczy stosunków międzyludzkich. Powszechnie wiadomo, że gdy uczeń, który znajduje się w obiektywnie trudnych warunkach życiowych, jest otoczony atmosferą życzliwości i zrozumienia, to czuje się bez porównania lepiej niż ten, który - mając obiektywnie doskonałe warunki życia (materialne) - żyje w ustawicznym konflikcie z otoczeniem.

      Szkoła i dom rodzinny powinny za swe naczelne zadanie przyjąć konieczność wychowania dzieci i młodzieży w duchu optymalizacji stosunków międzyludzkich. Dotyczy to zarówno umiejętności współżycia z innymi, jak i korygowania własnych aspiracji ucznia na miarę obiektywnych możliwości. Doświadczenie uczy, że w tych samych warunkach uczniowie o dość podobnym poziomie intelektu, systemie wychowania itp., mogą różnie reagować na stresy i trudności w szkole i poza szkołą. U jednego ucznia wywoła to głęboką nerwicę czy nawet stanie się przyczyną zamachu samobójczego, podczas gdy inny może to odczuć jedynie jako określoną nieprzyjemność.

      Ponieważ warunki życia w naszej cywilizacji nadał przypuszczalnie nie będą optymalne, powstaje więc konieczność zajęcia się kształtowaniem odporności u dzieci i młodzieży. W tym zakresie najwięcej do zdziałania mają rodzice, a później szkoła. Rodzice, przestrzegam Was przed powszechnie popełnianym błędem, jakim jest nadopiekuńczość, gdyż dziecko, nadtroskliwie wychowywane, ma przeświadczenie, że jest niepowtarzalną wartością i posiada wyjątkowe prawa w społeczeństwie; trafiając do szkoły, w której napotyka trudności nie do pokonania, doznaje frustracji. Taka sytuacja rzadko prowadzi do hartowania psychicznego, a częściej do nerwic i załamań.

      Dzieci szkolne, a zwłaszcza młodzież w okresie dojrzewania, odczuwają potrzebę przeżywania sytuacji trudnych, pokonywania zadań autentycznych, próbowania własnych sił, żeby się sprawdzić. Wychowawcy powinni stwarzać możliwość przeżywania takich sytuacji. Wskazane jest organizowanie trudnych wycieczek, obozów, na których uczestnicy nabierają odporności psychicznej. Jest to o tyle ważne, że odporność ta będzie im potrzebna w późniejszym okresie życia, niekiedy może zadecydować o sprawach najważniejszych w dorosłym życiu. Trzeba pamiętać jednak, że należy ją wdrażać stopniowo, uwzględniając możliwości osobnicze wychowanka.

      Należy dbać także o higienę pracy ucznia, gdyż nauka szkolna jest także formą pracy. Nauka w szkole, choć uznawana za pracę umysłową, w której przede wszystkim uczestniczą układ nerwowy i narządy zmysłów, jest jednocześnie związana z pracą fizyczną, ponieważ dochodzi przy niej do obciążenia układu mięśniowego, choćby w celu utrzymania właściwej pozycji w ławce, utrzymania w ręku pióra w czasie pisania itp.

      Obciążenie fizyczne przy pracy umysłowej jest ponadto o tyle męczące, że ma charakter statyczny. Ten rodzaj obciążenia, polegający na napięciu mięśni bez zmiany ich długości, w odróżnieniu od pracy dynamicznej, związanej z ruchem, stanowi duży, szczególnie męczący wysiłek dla rozwijającego się organizmu. Uczucie zmęczenia przy pracy (nauce) może występować w różnym czasie u poszczególnych uczniów. Zależy ono, obok indywidualnych właściwości ucznia, także od płci, stanu zdrowia, rodzaju zajęć lekcyjnych, czasu trwania, warunków środowiskowych itp.

     Uczucie zmęczenia, które pojawia się przed nauką lub zaraz po jej rozpoczęciu, bądź też nie ustępuje po odpoczynku, może kumulować się - nazywamy ten stan przemęczeniem. Jest to stan nieobojętny dla zdrowia, a nawet patologiczny, gdyż wystąpić mogą takie objawy, jak osłabienie myślenia, postrzegania, pamięci, bóle głowy, brak łaknienia, zaburzenia snu, apatia, złe samopoczucie itp.

     W zapobieganiu zmęczeniu ważną rolę odgrywają przerwy w czasie zajęć lekcyjnych i prowadzenie odpowiedniej gimnastyki ogólnorozwojowej, a w szczególności oddechowej. Dla uczniów potrzebny jest wypoczynek czynny - ruch na świeżym powietrzu - oraz bardzo ważny jest wypoczynek bierny, a mianowicie sen. Aby utrzymać w dobrym stanie higienę psychiczną ucznia, należy utrzymać w równowadze naukę, wypoczynek czynny i bierny.

Zdzisław Makowski
lekarz, specjalista chorób dziecięcych